Içindekiler

Kinesis Para Sistemine Bir Rehber

Kinesis Money, fiziksel altın ve gümüş üzerine inşa edilmiş, bireylerin ve işletmelerin kıymetli madenleri dijital bir ödeme sistemi aracılığıyla satın almasına, saklamasına, transfer etmesine, harcamasına ve tahsil etmesine olanak tanıyan parasal bir platformdur. Platform, itibari paralara bel bağlamak yerine iki yerel token kullanır: KAU, bir gram altını temsil eder; KAG ise bir ons gümüşü. Kinesis’in yasal belgelerine göre, her bir token, başlıca kıymetli maden ticaret merkezlerinde, sigortalı ve bağımsız olarak işletilen kasalarda muhafaza edilen, tamamen tahsis edilmiş fiziksel metal üzerinde doğrudan mülkiyet hakkını temsil eder. KAU ve KAG’ın bire-bir karşılığı, küresel bir denetim, test ve sertifikasyon şirketi olan Bureau Veritas tarafından yılda iki kez bağımsız olarak denetlenir.

KinesisGold.net, Kinesis Money’ye ait değildir ve Kinesis Money tarafından işletilmez veya desteklenmez. Bağlı kuruluş bağlantılarımız üzerinden gerçekleştirilen kayıtlardan komisyon alabiliriz. Bu web sitesinde yayımlanan bilgiler yalnızca genel bilgilendirme ve eğitim amaçlarıyla sunulmaktadır.

Bu açıklığa kavuştuktan sonra, Kinesis Para Sistemi’nin gerçekte ne olduğunu ve nasıl çalıştığını keşfedelim.

1830’da İngiliz iktisatçı Nassau William Senior şu gözlemde bulunmuştu: “Kıymetli madenlerin taşınabilirliği ve onlara yönelik talebin evrenselliği, tüm ticari dünyayı, külçe altının para olduğu tek bir ülke haline getirir.” Pax Gold ve Tether Gold gibi altın destekli tokenlar öncelikle yatırım ürünleri olarak tasarlanmış olsa da, Kinesis’in KAU ve KAG’ı daha geniş bir parasal sistem içerisinde dijital para birimleri olarak işlev görmek üzere inşa edilmiştir—bu, kıymetli madenlerin yüzyıllar boyunca oynadığı rolü esasen yeniden canlandırmaktadır.

Kinesis Money, İstanbul’da bir kıymetli maden rafinerisi ve darphanesi işletmektedir. Bu tesiste altın ve gümüş rafine edilmekte, analiz edilmekte ve yatırım standartlarına uygun külçe ile madeni paralar üretilmektedir. Tesis, Kinesis Bullion ve diğer toptan müşteriler için külçe üretimi ve işlenmesini destekleyerek şirketin fiziki kıymetli maden faaliyetlerinin bir parçasını oluşturmaktadır. Bu rafineri, Kinesis’in dijital ödeme platformundan ayrıdır. Dijital platformdaki varlıklar, farklı ülkelerdeki bağımsız kasalarda muhafaza edilen tahsisli fiziksel altın ve gümüş ile desteklenmektedir.

İnsanlar Neden İtibari Paraların Ötesine Bakıyor: Sağlam Paranın Peşinde

Alan Greenspan, henüz Federal Rezerv’in 13. Başkanı olmadan çok önce, 1966 tarihli Gold and Economic Freedom adlı denemesinde, altın standardına yönelik düşmanlığa çarpıcı bir açıklama getirmişti: “Altın standardının yokluğunda, tasarrufları enflasyon yoluyla müsadereden korumanın hiçbir yolu yoktur. Güvenli bir değer saklama aracı mevcut değildir. … Refah devletinin mali politikası, servet sahiplerinin kendilerini koruyabilmelerinin hiçbir yolunun olmamasını gerektirir. Bu, refahçı devletçilerin altına karşı söylediklerinin arkasındaki zavallı sırdır. Açık harcama, servetin müsaderesi için basit bir tertipten ibarettir. Altın, bu sinsi sürecin önünde durur. Mülkiyet haklarının koruyucusu olarak durur. İnsan bunu kavrarsa, devletçilerin altın standardına yönelik karşıtlığını anlamakta hiç zorluk çekmez.”

Ne yazık ki, itibari paralar satın alma gücünü giderek kaybederken, altın da finansın ve parasal söylemin giderek daha uzağına itildi. J. M. Keynes, A Tract on Monetary Reform (1923) adlı eserinde altın standardını çoktan “barbarca bir kalıntı” olarak nitelendirmişti. Temmuz 2015’te The Wall Street Journal‘daki bir köşe yazısında, finans gazetecisi Jason Zweig altını “evcil bir kaya” olarak adlandırmış, bu ifade de altına bir yatırım aracı olarak yöneltilen daha geniş eleştirel bakışın kısaltılmış bir ifadesi haline gelmişti. Yatırım danışmanları ve finansal analistler, büyük ölçüde Warren Buffett’ın altını, bir kasada boş boş duran verimsiz bir varlık olarak görüp küçümseyen şu görüşünü paylaşıyorlardı: “[Altın] Afrika’da ya da başka bir yerde topraktan çıkarılır. Sonra eritiriz, başka bir çukur kazar, tekrar gömeriz ve etrafında nöbet tutmaları için insanlara para öderiz. Hiçbir faydası yoktur.”

Ancak bu değişim, altının nasıl bir yatırım aracı olarak görüldüğünün ötesine geçiyordu: para olarak rolü, hem modern parasal sistem içinde hem de onu çevreleyen finansal yorumların büyük kısmında arka plana itilmişti; öyle ki, altının modern bir ekonomide parasal açıdan önemsizliği yaygın olarak paylaşılan bir varsayım haline gelmişti. Bunu, örneğin, çevrimiçi yatırım forumları gibi sıradan mecralarda görmek mümkündür: altın neredeyse her zaman para birimi bölümü yerine emtia bölümünde tartışılır, sanki parasal tarihi tarihsel bir dipnottan ibaretmiş gibi. Ve kim hatırlamaz ki, 2011’deki Temsilciler Meclisi Mali Hizmetler Komitesi duruşmasında, Temsilci Ron Paul’un, eğer para değilse merkez bankalarının neden hâlâ altın tuttuklarını sorması üzerine Ben Bernanke’nin tek kelimelik yanıtını: gelenek.

Parasal Genişleme: Kazananlar ve Kaybedenler

İnanıyorum ki—belki de, yeni para, fiyatlar herkes için yükselmeden önce, onun yaratımına en yakın olanlara fayda sağlayan Cantillon etkisinin bir türü nedeniyle—paranın altından koparılması, finans kuruluşuna sıradan vatandaştan çok daha fazla yarar sağlamıştır. Ayrıca, sürekli para yaratımı ve bunun sonucunda ortaya çıkan para devalüasyonunun, sofistike yatırımcılara, çoğunluk tarafından bilinmeyen veya erişilemeyen üstün bilgilere ve karmaşık ürünlere ayrıcalıklı erişim gibi önemli avantajlar sağladığına; buna karşılık, kıt kanaat geçinen düşük gelirli hanelerin ise etkin yatırım yapmak için gereken kaynaklardan ve tampondan yoksun olduğuna inanıyorum.

Kıymetli Madenlere Erişimin Demokratikleşmesi

Bazı ülkelerde, olgun bir perakende külçe piyasası mevcuttur ve bu tamamen normal karşılanır. Ancak diğer pek çok ülkede, bu piyasa neredeyse yoktur ve sıradan bireyler birkaç gerçekçi seçenekle baş başa kalır. Satıcıların mevcut olduğu yerlerde bile süreç, bir tasarruf hesabı açmaktan ya da bir ETF satın almaktan çok daha karmaşıktır. Yatırımcılar, madeni para ile külçe arasında, küçük mezhepler ile büyükleri arasında, sigorta, güvenli nakliye, sahteliğin doğrulanması, rekabetçi spread’ler ve belki de en acil olanı: külçenin nerede güvenle saklanacağı gibi kararlarla yüzleşirler.

Eğer tutmuyorsan, sahibi değilsin şeklindeki meşhur ilke, bazı biriktiriciler tarafından sorgulanamaz bir kural olarak kabul edilir ve çoğunlukla, güvenli evde saklamanın gerçekçi olduğu, istikrarlı ve varlıklı ülkelerdeki yatırımcıların bakış açısını yansıtır. Bu ilke, başka yerlerdeki milyonlarca insanın koşullarını göz ardı eder: güvenlik endişeleri, yetersiz barınma, siyasi istikrarsızlık veya zayıf yasal korumalar, evde saklamayı ne pratik ne de arzu edilir kılar. Ayrıca kurumsal mülkiyetle de uyumsuzluk içerir: bir emeklilik fonu tahsis edilmiş külçe tutabilir, ancak hiç kimse bu fonun metali bizzat saklamasını beklemez.

Kinesis gibi platformlar bu engellerin çoğunu ortadan kaldırır. Bir akıllı telefon ve internet bağlantısı aracılığıyla tahsis edilmiş altın ve gümüşe sahip olunabilir. Borsada, insanlar büyük para birimleri ve kripto paralar karşısında toptan satış fiyatlarına yakın oranlarda işlem yaparak spread’lerin dar kalmasını sağlar. Geleneksel fiziksel altının aksine—ki burada sermaye çoğunlukla satışa kadar bağlı kalır—kullanıcılar, metalleri tutmanın avantajlarından vazgeçmeksizin varlıklarını çalıştırabilirler. KAU ve KAG’ın bölünebilirliği, 0.00001 gram altın veya 0.00001 ons gümüşe kadar alım yapılmasına olanak tanıyarak, çok sınırlı sermayeye sahip olanlara bile kapı açar.

Bana göre bu yaklaşım, mobil bankacılığın gelişmekte olan piyasalarda finansı nasıl açtığını yansıtmaktadır. Doğu Afrika’da M-Pesa’nın milyonlarca insanın bir bankaya gitmeden temel telefonlar aracılığıyla para saklamasını ve göndermesini sağlaması gibi, Kinesis de fiziksel kıymetli madenleri kasalar veya satıcılarla uğraşmadan tutmayı ve kullanmayı mümkün kılar. Bu tür bir sağlam paraya erişim, en az onun kadar önemli olabilir.

Altın Standardı 2.0: Dijital Çağ İçin Sağlam Para

Kinesis, külçeyi sahiplenmeyi kolaylaştırmanın ötesine geçer. Kullanıcılar, cüzdanlar arasında anında değer transferi yapabilir. Kinesis Kartı, tıpkı normal bir ödeme kartı gibi çalışır ve altın ile gümüş varlıklarını ödeme anında gerçek zamanlı olarak yerel paraya çevirir. Tüccarlar, Kinesis Pay aracılığıyla kıymetli madenlerle ödeme kabul edebilir. Her durumda amaç, altın ve gümüşü yalnızca yatırım varlıkları değil, gerçek para olarak geleneksel rollerine geri döndürmektir.

Tarih gösteriyor ki, yeni ödeme yöntemleri başlangıçta çoğunlukla şüpheyle karşılanır. Kredi kartları ortaya çıktığında, pek çok kişi plastiğe nakitten daha fazla güvenecek olanın çıkacağından kuşku duymuştu. Benzer şüpheler çevrimiçi bankacılığı da karşılamıştı—pek çok kişi internet üzerinden parayla iş yapmayı asla kabul etmeyeceğini ve bir şubeye gitmeyi tercih ettiğini söylemişti. Bugün her ikisi de sıradan görünüyor.

Kinesis gibi platformlar, Altın Standardı 2.0 olarak düşünülebilir. Bu, 1800’lere dönüş değil, altının geleneksel disiplini ile dijital araçların hız ve kolaylığının bir araya getirilmesidir. Altın Standardı 2.0’ı ilkinden ayıran önemli bir fark vardır: katılım gönüllülük esasına dayanır. İnsanlar, tek bir parasal sistemin dayatılması yerine, kıymetli madenleri tutmayı ve onlarla işlem yapmayı seçerler.

Bu, Hayek’in Towards a Free Market Monetary System adlı eserindeki temel kanaatlerinden biriyle uyumludur: “Her zamankinden daha fazla ikna oldum ki, eğer bir daha asla düzgün bir paraya sahip olacaksak, bu hükümetten gelmeyecektir; özel teşebbüs tarafından ihraç edilecektir, çünkü kamuya güvenebileceği ve kullanabileceği iyi parayı sağlamak yalnızca son derece kârlı bir iş olmakla kalmaz; ihraççıya, hükümetin asla tabi olmadığı ve olamayacağı bir disiplin dayatır.” Bana göre, bu gönüllülük esası ve bunun sonucunda ortaya çıkan para rekabeti, modelin en güçlü özellikleri arasındadır. İnsanlara ve işletmelere, parasal özgür seçim diyebileceğimiz şeyi sunarlar.

Tahsis Edilmiş Külçe Borsası Neden Önemlidir

Kinesis, 2011’de başlayan ve 2016’da tam olarak faaliyete geçen, fiziki kıymetli maden ticareti ve depolaması için kurumsal bir platform olan Tahsis Edilmiş Külçe Borsası, yani ABX üzerine inşa edilmiştir. Günlük kullanıcılar için en önemli olan şey, ABX’in Malca-Amit, Armaguard ve Loomis International gibi profesyonel kasa ve lojistik ortaklarından oluşan köklü ağıdır. Bu ilişkiler, sigortalı, küresel olarak dağıtılmış depolama altyapısına erişim sağlar. Sistem, mülkiyet kayıtlarını, mutabakatları ve bağımsız denetimleri yönetir. Bureau Veritas tarafından gerçekleştirilen KAU ve KAG’ı destekleyen metalin denetimlerinin düzenli ve verimli bir şekilde yapılabilmesinin nedeni budur—her şey, yerleşik bir profesyonel saklama düzeni içerisinde yer alır.

Altın ve Gümüş Dijital Bir Ekonomide Yeniden Para Olabilir mi?

Altının parasal rolünü geri getirmenin eleştirmenleri, altın destekli ödeme sistemlerinin yerleşik itibari para ağlarıyla rekabet edemeyeceğini savunuyorlar. Ulusal para birimleri, yasal sistemlere, vergilendirmeye, istihdama, ticarete ve günlük hayata derinlemesine nüfuz etmiş durumdayken, ABD doları sınır ötesi işlemlere hâkim olmaya devam ediyor.

Kıymetli maden topluluğu içinde, bir tür altın standardına—parayı itibari paraya bel bağlamak yerine yeniden altına bağlamak—dönüşü destekleyen geniş bir mutabakat vardır. Ancak bu tercihe, büyük ölçüde Bitcoin olgusu tarafından şekillendirilmiş, her türlü dijitale karşı derin bir güvensizlik eşlik eder. Sık sık, yüzyıl önceki ödeme sistemlerini yeniden canlandırmayı ve bunları bugünün çok daha karmaşık ekonomisine doğrudan uygulamayı amaçlayan nostaljik bir vizyona rastlanır.

Kripto para çevrelerinde ise pek çok kişi, altının fiziksel doğasını bir kusur olarak görür—bu kusur, onun dijital çağda parasal bir rolü yeniden kazanma şansını mahkûm eder.

Öyleyse merkezi soru şudur: Altın ve gümüş, dijital ödemeler etrafında inşa edilmiş ekonomilerde yeniden para olarak işlev görebilir mi?